Tokyo'nun İzleri 2025 Dünya Atletizm Şampiyonası

Temsiliyeti dünyanın en ücra köşelerine uzanan Dünya Atletizm Şampiyonası, 198 ülkeden 2200 atletle Tokyo’daki Ulusal Stadyum’da gerçekleşti. Dokuz gün süren şampiyona, atletizmin yaşayan üç büyük yıldızı Armand Duplantis, Sydney McLaughlin-Levrone ve Faith Kipyegon’un sarsılmaz statülerinin güçlenmesine sahne oldu.

Dokuz günde tribünlerdeki 619 bin 288 biletli seyirci ile Londra 2017’den sonra en kalabalık ikinci organizasyon olan Tokyo 2025’te bir dünya rekoru çıktı ancak şampiyona, kırılması hayal dahi edilemez birkaç dünya rekoruna "el uzatılmış" olmasıyla da akıllara kazındı. İsveçli sırıkçı Mondo Duplantis, dört yıl önce Olimpiyat şampiyonu olurken de rekor kırdığı stadyumda bu kez de 6.30’luk dereceyle dünya rekoruna uzanırken, en yakın rakibi olan formda Emmanouil Karalis’e tam 30 santimetre fark attı. Bu fark, atletizm tarihinde büyük şampiyonalarda bu branşta tanık olunan en büyük kazanan marjı olarak kayıtlara geçti.

Daha 26 yaşında olmasına rağmen şimdiden kırdığı rekorlar ve yenilmezlik serisiyle en büyükler arasında anılan Birleşik Amerikalı kadın sprinter Sydney McLaughlin-Levrone, 400 metrede ilk kez şansını denedi. Yıllarca 400 metre engelliyi kasıp kavurduktan sonra kendisine yeni bir mecra arayan McLaughlin-Levrone, engelsiz olan tek turluk yarışı kazanmakla kalmadı bu branşta yeni bir çağı da başlatmış oldu. Zira Doğu Alman Marita Koch’un 47.60’lık rekorunun 40 yıldır yerinde çakılı durduğu 400 metrede aradan geçen yıllarda 49 saniyenin altında derece görmek bile nadiren gerçekleşen bir olaydı. Ancak Sydney, önce yarı finalde 48.29 ile Sanya Richards-Ross’a ait 20 yıllık ABD rekorunu (48.70) un ufak etti, arkasında da finalde 47.78’lik koşuya imza attı. Koch’un rekorunun sadece 0.18 saniye gerisinde tarihin en iyi ikinci derecesi olan bu performansın yanı sıra Olimpiyat şampiyonu Dominikli Marileidy Paulino da 47.98 koşarak tüm zamanlar listesinde üçüncü sıraya yerleşti. Ayrıca yarıştaki tam sekiz finalist 50 saniyenin altında derece yapınca yarışı izlemek, adeta tarihe tanıklık etme anlamına geldi.

Kenyalı dünya rekortmeni Faith Kipyegon, 1500 metredeki 3:52.15’lik olağanüstü koşusuyla dünya şampiyonluğu sayısını beşe yükseltirken, 5000’de de ikinci sırayı aldı. Kipyegon’u 5000’de geçen isim, Paris Olimpiyatları’nda olduğu gibi yine yurttaşı Beatrice Chebet oldu. Bu mesafede yıl içinde tarihte ilk kez 14 dakikanın altını koşan kadın unvanını alan Chebet, Tokyo’da 5 bin metreyle birlikte 10 bin metreyi de zaferle tamamladı.

Erkekler sprintte Jamaika, Usain Bolt’tan 10 yıl sonra yeniden 100 metre altın madalyayı kazanırken, yeni şampiyonluk Oblique Seville’e gitti. Bolt’un antrenörü Glen Mills’in çalıştırdığı Seville, final yarışında 9.77 ile bir diğer Jamaikalı favori Kishane Thompson’ı geçti. 200 metrede ise dalın en iyisi konumundaki Noah Lyles, üst üste dördüncü zaferiyle Usain Bolt’un başarı serisine ortak oldu. Lyles, yarı finalde 19.51, finalde ise 19.52 koştu.

Kadınlar sprintin hakimi Melissa Jefferson-Wooden, Tokyo’da üç altın madalya kazanan tek atletti. Süper bir sezon geçiren ve 100 metrede hiç yenilmeden Tokyo’ya gelen ABD’li Jefferson-Wooden, 100 metrede 10.61 ile şampiyona rekoru kırdı, 200 metrede ise 21.68 ile sezonun en iyi performansına imza attı. 24 yaşındaki Amerikalının 32.29’luk derece toplamı, 1983’ten beri düzenlenen şampiyona tarihindeki en hızlı duble olarak kayıtlara geçti. Jefferson-Wooden, üçüncü altınını ise son gün 4x100 yarışında boynuna taktı.

Botsvanalı atlet Busang Kebinatshipi, iki kez ülke rekoru yenilediği 400 metrede 43.53’lük performansıyla altın alırken, yoğun yağmur altında koşulan 4x400 metrede de Afrika ülkesine tarihi bir zafer getirdi. Kebi, ABD’li Rai Benjamin’i son metrede ekarte ederek Olimpiyatın rövanşını aldı.

Çekiç atmada Kanadalılar, bir ara Türkiye adına yarışması gündeme gelen Olimpiyat şampiyonu Ethan Katzberg ve yurttaşı Camryn Rogers ile iki altın madalya kazandı. Katzberg’in 84.70 ile şampiyona rekorunu geliştirdiği finalde tarihte ilk kez dört isim birden 82 metreyi aştı. Cam Rogers ise kadınlarda Amerika kıta rekorunu 80 metrenin üzerine (80.51) taşıdı. Bu derece, onu aynı zamanda dünya rekortmeni Anita Wlodarczyk’ten sonra 80’i aşan ikinci kadın yaptı.

İspanyol yürüyüşçü Maria Perez’in 20 ve 35 kilometreyi kazanarak ikinci kez duble yaptığı Tokyo’da maraton mücadelesinde ise altınlar Kenya ve Tanzanya’ya gitti. İkisi de sprint finişiyle biten maraton mücadeleleri akıllara kazanırken, erkeklerde Tanzanya’ya tarihindeki ilk altını getiren Alphonce Simbu’nun Alman Amanal Petros’u 0.3 saniye ile ekarte ettiği foto finiş unutulmazlar arasına girdi.

Türkiye, 20 atletle katıldığı şampiyonada beklendiği gibi iki final yakalayabildi. Ancak seçmeyi geçerek finale kalan iki Türkiye rekortmeni Ersu Şaşma (sırıkla atlama) ve Tuğba Danışmaz (üç adım atlama) finalde istediği performansları sergileyemedi. 400 metre engellide Berke Akçam’ın da yarı finalde yarıştığı mücadelede diğer Ay-yıldızlı atletler varlık gösteremedi. Türkiye, 74 ülkenin ilk sekiz arasına sporcu soktuğu Tokyo 2025’te bu listenin dışında kaldı.