2019 Şampiyonluğunun Mimarı Gidiyor: Raptors'ta Ujiri ile Yollar Ayrıldı

Toronto Raptors, takımla birçok başarıya ulaşmış yönetici Masai Ujiri ile yollarını ayırdı. 13 yıllık görev süresi boyunca takımı dönüştüren ve 2019’da Kanada’ya ilk NBA şampiyonluğunu kazandıran Ujiri’nin ayrılığı, basketbol dünyasında büyük yankı uyandırdı. 54 yaşındaki Nijeryalı yönetici, Raptors ile geçirdiği dönemde hem saha içinde hem de saha dışında ilham verici bir lider olarak tanındı. Ancak, takımın son yıllarda play-off’lara kalamaması ve yeniden yapılanma sürecindeki tartışmalı kararlar, bu şaşırtıcı ayrılığın zeminini hazırladı.

Ujiri, 2013 yılında Raptors’a genel menajer olarak katıldı ve aynı yıl Denver Nuggets’taki performansıyla NBA Yılın Yöneticisi Ödülü’nü kazandı. Toronto’ya geldiğinde, franchise tarihinde yalnızca bir kez play-off serisi kazanmış bir takım devraldı. Ujiri, kısa sürede cesur hamlelerle Raptors’ı bir şampiyonluk adayı haline getirdi. 2013-14 sezonundan 2019-20’ye kadar takım, yedi yıl üst üste play-off’lara kaldı ve 545-419’luk galibiyet-mağlubiyet istatistiğiyle NBA’de en yüksek beşinci kazanma yüzdesine ulaştı. Bu dönemde Raptors, beş kez Atlantik Bölümü şampiyonluğu elde etti ve 2016’da ilk kez Doğu Konferansı Finalleri’ne yükseldi.

Ujiri’nin en dikkat çekici hamlesi, 2018 yazında takımın yıldızı DeMar DeRozan’ı Kawhi Leonard ve Danny Green karşılığında San Antonio Spurs’e takas etmesiydi. Bu takas, DeRozan’ın Toronto’ya bağlılığı ve Leonard’ın sakatlık geçmişi nedeniyle büyük risk taşıyordu. Ancak Ujiri, aynı dönemde başantrenör Dwane Casey’yi (o yıl NBA Yılın Koçu seçilmişti) kovarak yerine Nick Nurse’ü getirdi. Bu cesur kararlar, 2019’da meyvesini verdi: Raptors, Golden State Warriors’ı 4-2 yenerek franchise tarihindeki ilk NBA şampiyonluğunu kazandı ve Leonard, Finaller MVP’si seçildi.

Ujiri’nin Toronto’daki etkisi sadece saha içiyle sınırlı değildi. Nijerya’nın Zaria kentinde büyüyen Ujiri, Afrika kökenli bir yönetici olarak NBA’de bir ilki temsil etti. 2003’te kurduğu Giants of Africa vakfı aracılığıyla Afrika’daki gençlere basketbol yoluyla fırsatlar sundu ve NBA’in Basketball Without Borders programının direktörlüğünü yaptı. Toronto’nun çok kültürlü yapısına hitap eden liderliği, taraftarlarla güçlü bir bağ kurmasını sağladı. 2014’te Brooklyn Nets’e karşı play-off serisi öncesi taraftarlara “F**k Brooklyn!” diye seslenmesi, onun şehre olan tutkusunu simgeleyen anlardan biri oldu.

Ancak, 2019 şampiyonluğunun ardından Raptors’ın performansı düşüşe geçti. Kawhi Leonard’ın Los Angeles Clippers’a gitmesi ve Kyle Lowry’nin 2021’de Miami Heat’e takasıyla takım, yeniden yapılanma sürecine girdi. Son beş sezonda Raptors, play-off’lara sadece bir kez ulaşabildi ve son üç sezonda play-off’u kaçırdı. 2023-24 sezonunda 30-52’lik dereceyle ligin yedinci en kötü performansını sergileyen takım, bu sezon da play-off yarışından uzak kaldı. Ujiri’nin Fred VanVleet’i bedelsiz kaybetmesi, Pascal Siakam ve OG Anunoby’yi düşük bedellerle takas etmesi gibi kararlar, eleştirilerin odak noktası oldu.

Ujiri’nin ayrılık süreci, Maple Leaf Sports & Entertainment (MLSE) CEO’su Keith Pelley’nin açıklamalarına göre birkaç ay öncesine dayanıyor. Pelley, kararın Haziran başında alındığını, ancak Ujiri’nin kendi isteğiyle 2025 NBA Draft’ını yönettiğini belirtti. Raptors, draftta dokuzuncu sıradan Collin Murray-Boyles’ı ve 39. sıradan Alijah Martin’i seçti. Pelley, Ujiri’nin draft sürecindeki katılımının, onun takıma olan bağlılığını ve profesyonelliğini gösterdiğini vurguladı. Ancak, ayrılığın nedeni olarak somut bir gerekçe sunulmadı; Pelley sadece “değişim zamanı” olduğunu ifade etti.

MLSE’nin bu kararı, organizasyonun yeniden yapılanma sürecinde istikrar arayışına işaret ediyor. Ujiri’nin yerine geçecek ismi bulmak için CAA Executive Search liderliğinde bir arama süreci başlatıldı. Genel menajer Bobby Webster, yeni bir sözleşme uzatması alarak takımda kaldı ve başkanlık pozisyonu için adaylardan biri olarak değerlendiriliyor. Pelley, Webster ve mevcut ön ofis ekibinin, Raptors’ın yeniden play-off’lara dönmesi için sağlam bir temel oluşturduğuna inandığını belirtti.

Ayrılık, Toronto taraftarları arasında karışık duygular yarattı. Sosyal medyada, özellikle Reddit’in r/torontoraptors sayfasında, taraftarlar kararı “şaka” ve “felaket” olarak nitelendirdi. Bir taraftar, “Masai, basketbolu ve Raptors’ı sevmemi sağladı. Onsuz şampiyonluk statüsüne ulaşamazdık,” derken, başka bir kesim ise son yıllardaki kötü yönetim kararlarını eleştirdi: “Masai, 2019 şampiyonluğunun gölgesinde yaşadı ve yıllardır kötü kararlar aldı.” Bu bölünmüş tepkiler, Ujiri’nin hem sevilen hem de tartışmalı bir figür olduğunu gösteriyor.

Ujiri’nin ayrılığı, MLSE’deki daha geniş bir değişim dalgasının parçası gibi görünüyor. Pelley’nin Ocak 2024’te CEO olarak atanmasından bu yana, Toronto Maple Leafs başkanı Brendan Shanahan ve Toronto FC ile Argonauts başkanı Bill Manning de görevlerinden ayrıldı. Pelley, MLSE’nin dört takımıyla (NBA, NHL, CFL ve MLS) şampiyonluklar kazanma hedefinde olduğunu ve bu doğrultuda zor kararlar almaya hazır olduğunu belirtti. Rogers Communications’ın MLSE’de kontrol hissesini alması, bu değişimlerin ardındaki itici güçlerden biri olarak görülüyor.

Ujiri’nin geleceği ise merak konusu. NBA muhabiri Marc Stein’e göre, Atlanta Hawks, Ujiri’yi basketbol operasyonları başkanı olarak hedefliyor. Ujiri’nin deneyimi ve başarıları, onu ligdeki diğer takımlar için cazip bir aday yapıyor. 2021’de Raptors ile imzaladığı beş yıllık sözleşme sırasında, başka spor organizasyonlarından teklifler aldığı biliniyor. Ancak Ujiri, o dönemde Toronto’ya bağlılığını vurgulamış ve “Burada kalıyorum, Toronto’da kazanacağız” demişti.

Ujiri’nin Raptors’taki mirası, tartışmasız bir şekilde derin. Toronto’yu NBA’in uluslararası bir markası haline getirdi, Kanada’ya bir şampiyonluk kazandırdı ve şehirde basketbol kültürünü kökleştirdi. Ancak son yıllardaki başarısızlıklar ve MLSE’nin yeni yön arayışı, bu efsanevi dönemin sonunu getirdi. Raptors, şimdi Ujiri’nin inşa ettiği temelin üzerine yeni bir liderle ilerlemeye hazırlanıyor, ancak onun bıraktığı boşluğu doldurmak kolay olmayacak.