Formula 1

"Kuaför kaskıyla yarışmak"

Share this with
Copy
Share this article

Maria Teresa de Filippis

Image credit: Eurosport

ByEurosport Türkiye
24/06/2020 at 09:34

Tam adıyla "Maria Teresa De Filippis" Formula 1'in ilk kadın pilotuydu. Bir yarış direktörünün ağzından çıkan "Bir kadının kask takması gereken tek yer kuafördür." lafına aldırış bile etmedi. Geldi, sürdü ve gitti. Engin Bakırburç'un yazısı.

1958 yılı, Formula 1 için oldukça özel bir yıldı. Henüz dokuzuncu yılına adım atmış olan bu "genç" organizasyonda pilotlarla birlikte ilk kez takımlar da şampiyonluk için birbirleriyle mücadele edeceklerdi. Takımlar şampiyonasının başlamasıyla birlikte Formula 1, bireysel bir spor dalı olmaktan sıyrılıp bir takım sporu haline dönüşecekti.

Fakat 1958 yılını özel kılan tek olay, günümüzde de devam etmekte olan takımlar şampiyonasının temellerinin atılmış olması değildi. O yılı unutulmaz kılan bir olay daha vardı ve bu olay bir isim üzerinden şekilleniyordu: De Filippis, kadın pilot.

Formula 1

Rüya

BIR SAAT ÖNCE

Direksiyon başına geçiş ve ilk virajlar

İtalyan bir baba ve İspanyol bir annenin beşinci çocuğu olarak 1926 yılında Napoli'de dünyaya geldi. Spora olan ilgisi erken yaşta başladı. Gençlik çağında at biniciliği ve tenis ile uğraştı.

Yarış hayatına 1948 yılında atıldı. Kariyerindeki ilk yarış, Salerno şehri ile Cava de Tirreni kasabası arasında düzenlenen, 10 kilometre uzunluğunda kısa bir yarıştı. Fiat 500 ile mücadeleye katılan De Filippis, yarıştan önce ne kadar hızlı olabileceği konusunda kendisiyle iddiaya giren ağabeylerine yarışı kazanarak cevap verdi.

Ertesi yıl Ferrari 166S ile birlikte İtalya'nın kuzeyinde yer alan Garda Gölü kıyısındaki Circuito Del Garda'da düzenlenen Formula 2 yarışında mücadele etmek istedi fakat yarışa katılmak için yeterli bir derece elde edemedi.

Garda'da umduğunu bulamayan De Filippis, "Formula" yarışlarını birkaç yıl için rafa kaldırmış olsa da yarış kariyerini tamamen sona erdirmedi ve İtalya Spor Otomobil Şampiyonası'nda mücadele etmeyi sürdürdü. Bu organizasyonda 1954 sezonunu ikinci sırada tamamladı. Elde ettiği bu başarı, dönemin Formula 1 takımlarından Maserati'nin dikkatini çekti ve takım, De Filippis'i test pilotu olarak işe aldı.

Maserati'de test pilotu olarak çalıştığı süreçte bir yandan farklı yarış disiplinlerinde mücadele etmeyi de sürdürdü. 1955 yılında Brescia ile Roma şehirleri arasında dairesel bir rota üzerinde düzenlenen Mille Miglia (1000 Mil) ve yine aynı yıl Sicilya'da düzenlenen Targa Florio açık yol dayanıklılık yarışlarına katıldı. Mille Miglia'da altı saatlik bir mücadelenin ardından havlu atan De Filippis, Targa Florio'da ise aracın diğer sürücüsü Luigi Bellucci ile genel klasmanda dokuzuncu, kendi klasmanında ise dördüncü olmayı başardı.

1956 ve 1958 yıllarında yaklaşık 9,5 km uzunluğundaki pistte 106 tur üzerinden düzenlenen "1000 km Buenos Aires" yarışına katıldı. 1956 yılında aracı tek başına, 1958 yılında ise Alberto Rodriguez Larreta ile dönüşümlü olarak kullandı. İlk denemesinde 26. turda kaza yaparak, ikinci denemesinde ise 71. turda araç arızası ile yarış dışı kaldı.

Formula 1 yılları

De Filippis 1958 yılının Nisan ayında, resmi takvime ve dolayısıyla şampiyonaya dahil olmayan Siraküza Grand Prix'sinde ilk kez bir Formula 1 yarışına katıldı. 12 pilotun mücadele ettiği yarışa sekizinci sırada başlayan De Filippis, yarışı beşinci sırada tamamlamayı başardı.

Siraküza GP'den yaklaşık bir ay sonra, Mayıs ayında De Filippis, Bernie Ecclestone ile birlikte ilk kez "resmi" olarak bir Formula 1 aracının koltuğuna oturdu ve 18 Mayıs 1958 Pazar günü koşulacak olan Monako GP için sıralama turlarında mücadele etti. De Filippis'in altındaki araç, önceki sezon Juan Manuel Fangio'ya şampiyonluğu getiren Maserati 250F'ti. Günü 23. sırada noktalayan De Filippis, ilk 16'ya giremediği için yarışa katılma hakkını elde edemedi.

Sıralamalarda 28. olan Ecclestone'ın Formula 1 kariyeri (pilot olarak) yalnızca bir gün sürmüş ve neredeyse başlamadan sona ermişti fakat De Filippis henüz pes etmemişti. Yaklaşık bir ay sonra takvimler 15 Haziran 1958'i gösterirken Belçika'da tekrar direksiyon başına geçti ve 19. sırada başladığı yarışı 10. sırada bitirdi. Böylece ilk kez resmi bir Formula 1 yarışına katılmış ve yine ilk kez resmi bir Formula 1 yarışını tamamlamış oldu.

Belçika'nın ardından yine aynı sezon Portekiz ve İtalya yarışlarında da yer aldı. Portekiz'de henüz yedinci turda yarış dışı kalırken İtalya'da ise 58. tura kadar mücadeleyi sürdürdü fakat mekanik bir arıza sebebiyle yarışı tamamlayamadı. Yarışa veda ettiğinde sekizinci sıradaydı.

1959 yılında Monako'da ikinci kez şansını denedi fakat sıralamalarda 21. sırayı elde etti ve geçen yıl olduğu gibi yine yarışa katılamadı. Bu deneme De Filippis'in Formula 1'deki son denemesi oldu.

Emeklilik kararı ve sonrası

O yıllarda pist üzerinde gerçekleşen ölümlü kazalar, özellikle de Jean Behra'nın ölümü kendisini çok etkiledi. De Filippis, Monako'daki son denemesini "Porsche Behra" aracı ile yapmıştı ve o sırada takımın başında ona bu şansı tanıyan yakın arkadaşı Jean Behra vardı. Behra'nın 1 Ağustos 1959 tarihinde meydana gelen bir yarış kazasında hayatını kaybetmesiyle birlikte De Filippis, pistlerden uzaklaşma kararı aldı ve yarış kariyerini noktaladı.

De Filippis'in Formula 1 kariyeri oldukça kısa sürdü ve bu süreçte herhangi bir başarı elde edemedi. Yalnızca beş hafta sonunda mücadele etti, üç yarışa katılabildi ve bunlardan yalnızca bir tanesinde damalı bayrağa ulaşabildi. Yine de tıpkı kendisiyle aynı gün yola çıkan Bernie Ecclestone gibi Formula 1'in unutulmazları arasına girmeyi başardı. Üstelik bu başarıyı Ecclestone'dan farklı olarak pist üzerinde gerçekleştirdi.

1979 yılına kadar motor sporlarına ilişkin hiçbir organizasyonda pilot olarak veya başka bir sıfatla yer almadı. O yıl, aldığı davet üzerine Uluslararası Eski F1 Grand Prix Pilotları Kulübü'ne katıldı. 1997 yılında kulübün başkan yardımcılığına kadar yükseldi. 8 Ocak 2016'da, 89 yaşında hayatını kaybetti.

İlk olmak

Zaferlerin, başarıların, rekorların sahipleri zaman içerisinde değişebilir fakat ilkler tektir ve asla değişmez. Tarih ilkleri bir kere yazar ve hiçbir zaman unutmaz. Bu yüzden ilk olmak özeldir. Kısa ve sönük kariyerine rağmen De Filippis'i özel yapan da buydu. İlk olmasıydı. Tam adıyla "Maria Teresa De Filippis" Formula 1'in ilk kadın pilotuydu. Bir yarış direktörünün ağzından çıkan "Bir kadının kask takması gereken tek yer kuafördür." lafına aldırış bile etmedi. Geldi, sürdü ve gitti.

Formula 1

Maestro

5 SAAT ÖNCE
Formula 1

Formula "Tek"

YESTERDAY AT 14:18
Related Topics
Formula 1
Share this with
Copy
Share this article