Futbolun Harvard’ı: Hennes-Weisweiler-Akademie

Alman teknik adamların başarısı, futbolu takip eden herkesin dikkatini çekmiştir. Son yıllara damga vuran teknik direktörlerin milliyetlerine baktığımızda Almanların diğerlerine nazaran öne çıktığını görebiliriz. Jürgen Klopp, Thomas Tuchel, Hansi Flick, Julian Nagelsmann… Tüm bu teknik direktörleri deha olarak görüyoruz, futbolun taktiksel dünyasına ilgi duyan futbolseverler olarak bu kişilere hayranlık duyuyoruz. Peki bu adamlar futbol dehası olarak mı doğdular? Hepsinin aynı akademiden mezun olması bir tesadüf mü? Elbette hayır.

Almanya Milli Takımı'nın 1998 Dünya Kupası çeyrek finalinde Hırvatistan'a karşı aldığı 3-0'lık ağır mağlubiyet, ardından EURO 2000 gruplarını galibiyetsiz ve sadece bir puanla kapatma faciası, 1947'de faaliyete başlayan Hennes-Weisweiler-Akademie'yi kendini yenilemeye itti. Bundesliga 1 ve Bundesliga 2 takımlarının hepsine altyapı kurma zorunluluğu getirildi. Altyapıdan çıkan yetenekleri daha iyi işleyebilmek için ise daha kaliteli teknik direktörler geliştirmeleri gerektiğini gördüler ve sistemde değişime gittiler. Bu değişimin yeni öğrencilerinden biri, 2004 yılında mezun olan Jürgen Klopp'tu. Klopp, akademinin geleneksel futbol adamlığı ile bilimsel antrenörlük yöntemleri arasındaki köprünün ilk büyük ürünüydü. Gegenpress'in futbol tarihindeki en iyi uygulayıcılarından biri olan futbol dehası Klopp, Hennes-Weisweiler-Akademie hakkında şunları söylemişti: "Futbolu bildiğinizi sanırsınız ama o okula girdiğinizde aslında ne kadar az şey bildiğinizi anlarsınız. Bu sadece taktik değil; psikoloji, anatomi ve liderlik üzerine bir doktora yapmak gibiydi." Öğretmeni, efsane teknik direktör Erich Rutemöller, Klopp için sınıfın en parlak öğrencisi olmadığını ama sistemi en çok sorgulayanın da Klopp olduğunu söylemişti. Rutemöller'e göre, akademinin verdiği teorik bilginin yanı sıra Klopp'un tutkusu da onun başarılı bir kariyer sürmesinde önemli rol oynamıştı. Nitekim Klopp da bunu doğrular nitelikte açıklamalar yaptı: "Okul size alet çantasını verir ama o aletleri nasıl kullanacağınız sizin karakterinize kalmıştır. Ben o çantayı Köln’de doldurdum ama içindekileri Anfield’da kendi yöntemimle kullandım." Tuchel de bu akademi için "alet çantası" benzetmesini yapmıştı. Onun için Hennes-Weisweiler-Akademie bir antrenörün dogmalarını yıktığı yerdi.

2016 yılı, Hennes-Weisweiler-Akademie özelinde rekabetin hat safhada olduğu bir yıl oldu. "Laptop hocası" lakabı takılarak küçümsenen, futbolculuk geçmişleri olmayan teknik direktörler bu sene akademinin yıldızları olmuşlardı: Mevcut Almanya Milli Takımı Teknik Direktörü Julian Nagelsmann ve Fenerbahçe Teknik Direktörü Domenico Tedesco. Bu iki isim de akademi hakkında verdiği demeçlerde aynı şeye dikkat çekti: Sabah sekizden akşam sekize kadar süren derslerin insanı tükettiğinden, odalarına çekildiklerinde bile kafalarının içinde taktiksel kurguları düşündüklerinden bahsettiler. Detaycılık, yoğunluk, sorgulamak... Hennes-Weisweiler-Akademie'den mezun olmanın altın kuralı bu üçüne sahip olmaktan geçiyordu.

O ikonik 11 aylık eğitim boyunca Nagelsmann ile Tedesco'nun çok yakın olduğu sanılırdı fakat işler insanların düşündüğü gibi değildi. Nagelsmann'ın oda arkadaşı, şu an Hoffenheim'ın teknik direktörlüğü görevinde bulunan Pellegrino Matarazzo'ydu. Matarazzo ile Nagelsmann odada geç saatlere kadar taktik tahtası üzerinde "modern savunma yerleşimi" tartışırlar, futboldan başka bir şey düşünmezlerdi. Matarazzo sonradan akademiyle ilgili yaptığı açıklamalarda Tedesco-Nagelsmann ikilisinin arasındaki rekabete de dikkat çekti. Akademide aldığı eğitim esnasında Hoffenheim A Takımı ile küme düşmeme mücadelesi veren Nagelsmann'ın bazen derslere gözleri kan çanağı olmuş halde geldiğinden bahsetti. Öte yandan Tedesco'nun "jilet gibi" olduğunu söyleyerek sürekli kusursuz sunumlar yaptığını belirtti. Tedesco ve Nagelsmann'ın meşhur diplomalı pozları ise aslında bir rekabetin tesciliydi. Sonuç olarak bu rekabetten Tedesco tam puanla mezun olarak galip çıkmıştı. Nagelsmann ise Hoffenheim'in teknik direktörlüğünü sürdürmesinin yanında kursu da ikinci sırada bitirmişti. Kursun geri kalanı bu iki dehanın arkasında daha sönük bir eğitim süreci tamamlamışlardı.

Modernize edilmemiş, çağ dışı kalmış teknik direktörlük akademilerinin aksine Hennes-Weisweiler-Akademie öğrencileri birçok yönden göreve hazırlıyor. Bu hazırlık süreci yalnızca taktik tahtasından ibaret değil. Pedagojik gelişim, 800 saatlik bu eğitimin çok ciddi bir kısmını kapsıyor. Hennes-Weisweiler-Akademie tedrisatından çıkan teknik direktörler, iletişim becerilerinin bu akademi sayesinde geliştiğinden bahsediyorlar. Bunun için eğitim süresince birçok simülasyon gerçekleştiriliyor. Kriz Yönetimi derslerinde antrenörleri bir odaya kapatıp, önlerine kurgusal bir "yıldız oyuncuyla kavga" veya "üst üste 5 mağlubiyet sonrası basın toplantısı" senaryosu koyup psikolojik dayanıklılıklarını ölçüyorlar. Bunların yanı sıra çeşitli soyunma odası senaryoları, basın toplantı simülasyonları, oyuncu yönetiminde yaşanabilecek problemler 11 aylık eğitim boyunca işleniyor. Bu durum teknik direktörlüğün yalnızca saha içinden ibaret olmadığını bize net bir biçimde gösterirken Alman teknik adamların en zor durumlarda bile soğukkanlılıklarını nasıl koruyabildiklerine dair güzel bir çıkarım yapmamızı sağlıyor.

Hennes-Weisweiler-Akademie her ne kadar Alman teknik adamlar yetiştirmesiyle bilinse de yıllar içinde sadece yerel çapta değil, küresel futbol insanlarının da ilgisini çeken cazip bir teknik direktör akademisi haline geldi. Öyle ki yalnızca Alman değil, birçok milliyetten teknik direktörler yetiştirdi. İtalyan Domenico Tedesco'nun yanı sıra Yugoslav teknik adam Zlatko Čajkovski da onlardan biri. Hennes-Weisweiler-Akademie'nin ilk mezunlarından ve en gözde öğrencilerinden biriydi kendisi. Henüz futbolu bırakmadan akademiden eğitim aldı. Bayern Münih tarihinin en uzun süre görev yapan ikinci teknik direktörü olan Čajkovski, bugünkü Bayern Münih'in temellerini atan isim oldu. Franz Beckenbauer'i stoperden liberoya çeken, Gerd Müller'i başta kilosundan dolayı beğenmese de sonra dünya yıldızı yapan, yine gelmiş geçmiş en iyi kalecilerden biri olan Sepp Maier ile çalışan da yine oydu. O dönemlerde savunma ağırlıklı bir felsefeye sahip olan Alman futboluna Balkanlar’ın hücum anlayışını entegre etti, "Maçı 5-4 kazanmak, 1-0 kazanmaktan iyidir" felsefesini aşıladı. Bayern Münih'in hem Almanya'da hem Avrupa'da büyük başarılar elde etmesinde önemli bir pay sahibi oldu Čajkovski.

Her yıl 24 öğrenci kabul eden akademiye girebilmek için yeterlilik sınavları uygulanıyor. Bu yeterlilik sınavları adayların futbol zekasını ölçmesinin yanı sıra zorlu fiziksel sınavları da kapsıyor. 20 farklı kategoride yapılan testlerin en fazla ikisinde düşük puan alabiliyor olsanız da günün sonunda kendinizi ilk 24'e sokabilmek için hiçbir kategoride geriye düşmemeniz gerekiyor. 11 aylık eğitim süresince modern futbolun en ince ayrıntıları dahi işleniyor, müfredat futbolun trendini takip edebilmek için sürekli yenileniyor. Başarıya ulaşanlar "Futbol öğretmeni" adında prestijli bir unvan sahibi oluyorlar. Bugün bir yerlere gelebilmiş, kariyer sahibi olabilmiş tüm bu teknik direktörler iyi düşünülmüş ve tasarlanmış bu sistemin ürünleri. Ne Jürgen Klopp ne Julian Nagelsmann ne de Hansi-Flick kısa bir sürede dünyanın en elit teknik adamları arasına girdiler. Her biri önce bu zorlu şartlara rağmen Hennes-Weisweiler-Akademie'ye kabul gördüler, orada teknik adamlığın gerektirdiği tüm özellikler için kendilerini geliştirdiler. Hennes-Weisweiler-Akademie, kramponunu asanın teknik direktör olacağı yanılgısını tüm dünyanın gözü önünde sildi attı. Türkiye'de eski dostların buluşması tadında geçen antrenörlük kurslarının aksine Hennes-Weisweiler-Akademie'den yolu geçmiş teknik direktörler pek tabii daha donanımlı ve daha bilinçli bir şekilde görevlerini yerine getirebiliyor, kendilerine daha başarılı bir kariyer çizebiliyorlar. Dolayısıyla, isim büyüklüğünün ve futbolculuk kariyerinin yeterli görüldüğü, eğitimin ise formaliteden ibaret olduğu bir sistemin Almanya gibi bir ekolle yarışabilmesi ne orta vadede ne uzun vadede mümkün olmayacaktır.

Yazı: Bartu Doğan