Roma – Lazio

Futbol tarihinin en ateşli, en hırçın derbileri sıralandığında kod adı “Başkent Derbisi” olan Roma-Lazio çekişmesi, bu gece yine tüm futbolseverlerin ilgi odağı olacak. Bu müthiş çekişmenin kökleri büyük bir siyasi geçmişe dayanıyor.

Bir özetle başlamak gerekirse Lazio taraftarları faşist ve sağcı, Roma taraftarları işçiler ve solculardan oluşurdu. Ancak iki kulübün bu kadar zıtlaşması süreç içinde yaşanan birçok farklı olaya dayanıyor.

Derbi rekabetindeki iki kulüpten ilk kurulan 1900 doğumlu Lazio oldu. O dönemde İtalya ordu mensupları bu kulübü kurdu ve 1902 yılında futbol şubesi faaliyete geçti. Mussolini döneminde faşist iktidar onları açıkça destekledi ve kulübün köklerinden gelen bu ırkçı gelenek, genetik kodlarını günümüze kadar taşıdı.

Roma ise 1927 yılında faaliyete geçti. İşin ilginç tarafı AS Roma da Mussolini’nin isteğiyle kuruldu. Çünkü Milono ve Torino kentinin kulüpleri çok güçlüydü ve faşist diktatör İtalyan futbolunun başarı eğrisini Roma’ya çevirmek istiyordu. Roma’daki üç kulüp birleştirilerek AS Roma’nın kuruluşu gerçekleşti. Ancak işler pek de Mussolini’nin istediği gibi gitmedi. Roma’nın işçi sınıfı, kentteki Yahudiler, AS Roma’nın tribünlerinde toplanıp örgütlendiler.

İki takım arasındaki ilk mücadele 8 Aralık 1929 yılında oynandı. Roma’nın efsanevi oyuncularından Vok’un attığı golle bu maçı başkentin sarı-kırmızılı temsilcisi 1-0 kazandı. Lazio, Roma karşısındaki ilk galibiyet sevincini 1932 yılında iki takım arasında oynanan sekizinci maçta tattı.

İki kulüp Roma Olimpiyat Stadı’nı ortak kullandılar. Geleneksel olarak Lazio taraftarları kuzey kale arkasını (Curva Nord), Roma taraftarları güney kale arkasını (Curva Sud) kendilerine mesken seçti. Geçmişten günümüze kadar maç öncesi ve maç sonrasında yaşanan çok kanlı taraftar olayları yaşandı. Ancak günümüze yaklaştıkça Roma tribünleri ciddi bir deformasyon yaşadı. Sol kökenli taraftar grupları Roma tribünlerinde günümüzde yer alsalar da, kuruluş dönemindeki tutarlılık ve bütünlük kalmadı. Özellikle 2006 yılında oynanan Livorno maçında açılan gamalı haçlı bayraklar ve pankartlar, sol cenahta AS Roma’nın büyük prestij kaybına yol açtı.

Tüm bu deformasyonun altında yatan 70’li yıllarda ultra gruplarının yaşadığı değişimden kaynaklanıyor. Ultralar, başta sınıf bilinci içinde iktidarla savaşan ve diğer kulüplerdeki ultra gruplarıyla ortak tavır alan taraftar gruplarıydı. Ancak iktidarın baskısı, yoksulluğun sosyal alandaki yükselişi, kulüp kimliğinin ultra kimliğinin önüne geçmesine yol açtı. Tribün grupları birbirlerine karşı şiddet uygulayan toplumsal hareketler hâline geldi. Dolayısıyla Lazio da kendi yoksul tribün grubu olan ultralarla kale arkasını donattı. Ultralık bir sosyal duyarlılık hâliyken, sadece şiddet üreten gruplar hâline geldi. İşte bu durum iki takım taraftarları arasındaki temel ayrılıkları ortadan kaldırdı.

Yüzyıla yakın bu rekabetten günümüze kalan kültürel hücreler hâlâ insanların dimağında ve kalbinde yaşıyor. Ancak asıl rekabet alanı, İtalyan başkentinin başarı kovalayan iki kulübünün nefretine dönüştü. Ezelden gelen ebediyete giden bir rekabet alanı. Bu gece tekrar yaşanacak, belki yeni değişimler yaşayarak varlığını sürdürecek.