*İstatistiklerde bir Euroleague ve iki Basketbol Süper Ligi maçlarının yanı sıra, takımların Gloria Cup’tan itibaren oynadıkları hazırlık maçları da göz önüne alınmıştır.

**Bazı yabancı terimlerin anlamlarına yazının sonunda ulaşabilirsiniz.

Basketbol
Euroleague: Haftanın bilançosu #3
19/10/2020 - 14:08

Turkish Airlines Euroleague’de açılışı geçtiğimiz hafta yapmıştık. Kritik anların yaşandığı mücadeleler sonrasında ikinci hafta, birtakım soru işaretleriyle bizi karşılıyor. Zira hafta sonu yapılan açıklamalarda; Barcelona ve CSKA Moskova’da koronavirüs vakalarının görüldüğü ve Barcelona’nın tamamen, CSKA’nın kısmen takım antrenmanlarını iptal ettiği belirtilmişti. Ayrıca Real Madrid’in Pazar günü oynaması gereken ACB İspanya Ligi maçı da iptal edilmişti.

Koronavirüs kaynaklı sorunlarla moraller biraz bozulurken ikinci haftanın iki dev derbiyi barındırması biz basketbolseverler için bir hayli mutluluk verici. Komşu Yunanistan’da Olympiacos ile Panathinaikos kozlarını paylaşacaklarken İstanbul’da, Sinan Erdem Spor Salonu’nda Anadolu Efes ile Fenerbahçe Beko karşı karşıya gelecekler. Şimdi gelin bu iki takımın son durumlarına göz atıp gecenin galibini belirleyebilecek senaryolara göz atalım.

  • Anadolu Efes vs. Fenerbahçe Beko
  • 8 Ekim Perşembe, 20:30
  • Sinan Erdem Spor Salonu

Anadolu Efes | Benzer başlangıç fakat bu sefer kuşku seviyesi biraz daha yüksek

Detaylı hücum istatistikleri

Hücum türüToplam pozisyonToplam sayıİsabetli şutİsabetsiz şutEn iyi oyuncuEn iyi oyuncunun ürettiği toplam sayı
Genel941938342390Vasilije Micic160
Geçiş1121234941Adrien Moerman23
Pick-and-roll (handler)1771565270Vasilije Micic83
Topsuz katlar801054818Bryant Dunston38
Nokta şutlar20919869127James Anderson30
Pick-and-roll (roller)84973933Bryant Dunston37

Detaylı savunma istatistikleri

Hücum türüToplam pozisyonToplam sayıİsabetli şutİsabetsiz şut
Genel882753270363
Geçiş1481515067
Pick-and-roll (handler)1861505067
Topsuz katlar58662718
Nokta şutlar19116555109
Pick-and-roll (roller)60753218

Koronavirüs salgını nedeniyle iptal edilen 2019-2020 Euroleague sezonunda Anadolu Efes, ligin en formda takımıydı kuşkusuz. Geçtiğimiz sezon açılış maçında Barcelona’ya kaybeden fakat sonraki süreçte momentumunu yakalayan Lacivert-Beyazlılar, bu sezona da mağlubiyetle başladılar.

Barcelona’yla Euroleague şampiyonluğu yaşayan Xavi Pascual’ın Zenit’i mükemmel bir takım oyunu sergileyerek deplasmandan 73-69 galibiyetle ayrılmayı başardı. Tabii burada akıllara, “Ya geçen sene de kayberedek başladılar. Ayrıca ilk haftaların günahı olmaz.” gibi bir düşünce gelebilir ki bu pek tabii doğru olabilir ancak bu sezon işlerin biraz daha farklı olacağını söylemek yanlış olmaz.

Bu farklılığın ortaya çıkmasına neden olan şey ise Shane Larkin’in sakatlığı. Diz kapağındaki problemden ötürü sezona henüz başlayamayan ve bir süre daha parkelerden uzak kalacak olan Shane Larkin’in yokluğunda Efes, yalnızca bireysel skor üretiminde değil; hücumun her alanında sıkıntılar yaşamaya başladı. Bu sıkıntıları daha net anlatmak için Zenit maçındaki bir pozisyonu hatırlayalım.

https://imgresizer.eurosport.com/unsafe/0x0/filters:format(jpeg):focal(1169x606:1171x604)/origin-imgresizer.eurosport.com/2020/10/06/2908735.png

Gördüğünüz gibi Efes, kendilerini geçtiğimiz yıl zirveye çıkaran ve kısaya alan açmayı hedefleyen bir pick-and-roll oyunu kurguluyor yine. Kısaya alan açmak derken, uzunlardan biri, kısaya erken perdelemeye gelir. Sonrasında ters kanada giderken diğer uzunun perdesini alır ve rakibin savunma geometrisi bozulur. Öte yandan topu elinde tutan kısa oyuncu, ikinci top yönlendiriciye (Efes’te bu genelde Krunoslav Simon oluyor) pas atar. Ardından tekrar topu aldığında organizasyonu kurmaya çalışır.

https://imgresizer.eurosport.com/unsafe/0x0/filters:format(jpeg):focal(1211x675:1213x673)/origin-imgresizer.eurosport.com/2020/10/06/2908744.png

Görüldüğü gibi Efes yine tam olarak bu seti kullanıyor fakat büyük bir sorun var, alan. Burayı biraz daha açmamız gerekebilir. Shane Larkin bu hücum setinde Euroleague’in en verimli oyuncusu olurken Koç Ergin Ataman mükemmel bir pozisyonel geometri kuruyordu sahada. Son karede daire içinde olan iki isim gerekli alanı yaratabilmiş değiller.

Shane Larkin topu getirdiğinde güçlü tarafta yanında James Anderson veya Krunoslav Simon ikilisnden biri oluyordu. Zayıf tarafta ise Vasilije Micic ve iki uzun yer alıyorlardı. Micic, uzunun perdesiyle güçlü tarafa gidip topu aldığında bu sefer Larkin diğer tarafa kat eden oyuncu oluyordu ve işler çözülüyordu rahatlıkla. Yani iki ana top yönlendirici, şut tehdidi olan bir uzun (Singleton veya Moerman), perde kabiliyeti yüksek olan bir diğer uzun ve güvenilir top hâkimiyeti, dripling yeteneği olan forvetler.

Fakat bu sezon şu ana dek Larkin’in olmaması nedeniyle tüm yük Micic’in üstüne kaldı ki bu, Efes sisteminde istenilebilecek son şey. Evet, Micic’in oyunu mükemmel bir gelişim gösterdi son 1,5 yılda ancak orijini iki ve üç numara olan bir oyuncuya bir numarayı emanet ettiğinizde pozisyonu zorladığını, yanlış tercihler yaptığını görebilirsiniz birçok kez. Öyle ki Micic, Zenit karşısında 7/16 saha isabetiyle oynarken üç top kaybı yapmıştı. Tabii bu ne onun ne de teknik ekibin hatası, sadece basketbolun doğasında olan “değişkenler” etkiledi Lacivert-Beyazlı ekibi.

Peki bu konuya nasıl çözüm üretilebilir? İşte bu konuda iki cevap çıkıyor karşımıza. Birincisi, tıpkı Basketbol Süper Ligi’ndeki ikinci maçlarında Türk Telekom karşısında Adrien Moerman’ı bir screen the screener ve zayıf tarafta alan açıcı olarak kullanmak (hem şut atabiliyor hem de dripling sonrasında pas verebiliyor, aşağıdaki karelerden bunu anlayabilirsiniz). İkincisi, Rodrigue Beaubois’yı biraz daha topla haşır neşir bırakıp ona bol perdeyle dripling alanı bırakmak.

https://imgresizer.eurosport.com/unsafe/0x0/filters:format(jpeg):focal(916x517:918x515)/origin-imgresizer.eurosport.com/2020/10/06/2908747.png

İşin hücum kısmındaki diğer çıkarımları yazının son bölümüne saklayıp kısaca bir de savunmada neler yaptıklarına göz atalım isterseniz. Aslında Anadolu Efes’in savunmadaki ritmi geçtiğimiz sezondan pek bir şey kaybetmemiş şekilde devam ediyor. Yavaş ayaklı forvet oyuncularının ikili oyunlar karşısında yarattığı sıkıntı ve ikili oyunları tepede sert bir şekilde karşılayamama sorunu hâlen daha devam ediyor.

Fakat çizgi gerisindeki oyunculara (204 üçlük denemesinin yalnızca 65’i isabetli oldu potalarında) mükemmel bir rotasyonla baskı yapabilmeleri, pota etrafında Bryant Dunston başta olmak üzere tüm uzunların agresif bir oyun sergilemeleri ve geçiş hücumlarında geriye iyi dönüp hemen beşe beş sete yerleşmeleri Anadolu Efes’i takım olarak iyi bir savunma yapıyor, ki zaten bir Euroleague ve iki Basketbol Süper Ligi maçlarında çok yüksek rakamlar görmediler çemberlerinde.

Anadolu Efes adına galibiyetin anahtarları

  • Vasilije Micic’in ne kadar verimli olacağı,
  • Adrien Moerman’ın çift haneli skorlara ulaşması,
  • Lorenzo Brown ile Nando De Colo’nun perde sonrası hücumlarını durdurmak,
  • Zayıf taraftaki Fenerbahçe Beko şutörleri üzerinde forvetlerin doğru rotasyon yapmasını sağlamak.

Fenerbahçe Beko | Yeni

Detaylı hücum istatistikleri

Hücum türüToplam pozisyonToplam sayıİsabetli şutİsabetsiz şutEn iyi oyuncuEn iyi oyuncunun ürettiği toplam sayı
Genel565594227218Lorenzo Brown95
Geçiş45582025Melih Mahmutoğlu18
Pick-and-roll (handler)1131134543Lorenzo Brown37
Topsuz katlar51663130Jan Vesely25
Nokta şutlar1281284474Jarrell Eddie33

Detaylı savunma istatistikleri

Hücum türüToplam pozisyonToplam sayıİsabetli şutİsabetsiz şut
Genel580504181245
Geçiş46441716
Pick-and-roll (handler)119983543
Topsuz katlar49662711
Nokta şutlar1391103889
Pick-and-roll (roller)43421716

Igor Kokoškov’un Fenerbahçe Beko’su aslında ilk bakışta geçmiş yıllardan pek de farklı oynamıyormuş gibi görünebilir. Zira bol perdeli yarı saha hücumlarıyla bazı topsuz kat oyunları hâlen daha devam ediyor fakat işler iki açıdan çok farklı.

Buradaki birinci açıda payeyi Bobby Dixon, Jarrell Eddie ve Lorenzo Brown’a vermek lazım. Igor Kokoškov’un topun olmadığı kanattaki perdelerini mükemmel kullanabilen bu üç ismin sezonun ilk kısmında beklenenin üzerine çıktığını söylemek pek de yanlış olmayacaktır. Zira Eddie’nin nokta şutör rolüyle yarattığı alan, Brown’ın perde sonrasında top yönlendirici olarak etkili işler yapmasıyla Nando De Colo’nun elini rahatlatması ve Bobby Dixon’ın kenardan gelip enerji verebilmesi epey bir artı sağladı Fenerbahçe Beko cephesine. De Colo’nun olmadığı ve Vesely’nin kenarda olduğu bir hücum sekansına göz atalım şimdi.

Melih Mahmutoğlu'nun el işaretine baktığınızda orada back screen sonrasında screen the screener oynayacak gibi bir tahminde bulunabilirsiniz, ki bu çok doğru aslında. Fakat o işaret zayıf taraftaki aksiyonun başlaması için.

Melih screen bile yapmıyor fakat bu girişimi Mehmet Yağmur'un aksiyonu oraya odaklamasına ve sağ kanaldaki pick-and-roll'ü görmemesine yetiyor.

https://imgresizer.eurosport.com/unsafe/0x0/filters:format(jpeg):focal(718x468:720x466)/origin-imgresizer.eurosport.com/2020/10/06/2908759.jpg

İkili sıkıştırmada Bobby Dixon potaya hücum ediyor. O sırada Beşiktaş savunması reaksiyon veriyor fakat Bobby ilk adımını aldığı için epey bir avantaj kazanıyor. Vücuduyla kalkan oluşturup topu koruması ve minik sıçraması sayesinde basket geliyor.

https://imgresizer.eurosport.com/unsafe/0x0/filters:format(jpeg):focal(960x505:962x503)/origin-imgresizer.eurosport.com/2020/10/06/2908761.jpg

İkinci açı ise kuşkusuz Edgaras Ulanovas ve Danilo Barthel ikilisinin sahaya yansıttıkları basketbol zekâsı ve uyumlarından oluşuyor. Geçtiğimiz yıl Derrick Williams, Gigi Datome ve Nikola Kalinic üçlüsünden beklediği katkıyı alamayan Sarı-Lacivertli ekipte Barthel, yüksek post’a sırtını dayayıp ters köşelerdeki arkadaşlarını görebilmesi veya topsuz katlarda skor bulabilmesiyle; Ulanovas ise sistem içerisinde topla çok haşır neşir olmadan etkili işler yapabilmesiyle öne çıkıyor.

https://imgresizer.eurosport.com/unsafe/0x0/filters:format(jpeg)/origin-imgresizer.eurosport.com/2020/10/06/2908763.png

Danilo Barthel ilk olarak bir handoff aksiyonuna giriyor burada.

Topu Edgaras Ulanovas’a teslim ettikten sonra kısa perdesinden geçerek post alanında kendisine açı yaratıyor. Hızlı ellerini kullanarak isabeti buluyor son olarak.

https://imgresizer.eurosport.com/unsafe/0x0/filters:format(jpeg):focal(1315x528:1317x526)/origin-imgresizer.eurosport.com/2020/10/06/2908765.png

Yani Brown, hücuma çeşitlilik katıyor. Dixon ile Eddie alan açıyorlar. Johnathan Hamilton hücumda pek bir şey verememesine karşın elit bir pota koruyucusu olarak sahada yer alıyor. Barthel ile Ulanovas ana yan parçalar olarak katkı veriyorlar. Fakat günün sonunda bu takımın tavanını Nando De Colo ile Jan Vesely belirliyor elbette.

Doğrusunu söylemek gerekirse, Nando De Colo, Kostas Sloukas’ın olmadığı denklemde çok daha rahat görünüyor. Takımı daha fazla kontrol etme eğlimindeyken bunu işin her yönüyle yapıyor. Fakat aynı şeyi Jan Vesely için henüz söylemek güç. Zira Çek yıldız, o alıştığımız agresif hücum stili yerine biraz daha orta mesafeyi kollayan, daha sakin oynayan bir yapıda, ki Fenerbahçe Beko’nun hücum kanadı için bu, şu an için kötü bir işaret.

Geçelim savunma tarafına. Fenerbahçe Beko savunmada topsuz aksiyonlara karşı doğru reaksiyon veremese de toplu alandaki rotasyonu, pozisyonel oyuncularının doğru zamanlamayla adam değişebilmesiyle rakiplerine perimetre etrafında sert bir baskı kurabiliyor. Fakat takımın kısa savunmasının çok geçirgen olduğunu söylemek gerekiyor. De Colo, Melih ve Dixon üçlüsünün bu alanda zayıf karın olduğunu belirtmek gerekiyor yani. Brown ise beklentilerin tersine mükemmel bir savunma performansı gösteriyor. Öyle ki kendisi üzerine kurulan 76 hücum seti karşısında rakiplerine sadece 34 sayı şansı verdi şu ana dek.

İşin pota altı korumasında ise hücumda pek bir şey yapamayan Johnathan Hamilton, klasik patlayıcı ve akıllı bir çember savunucusu olarak öne çıkıyor. Barthel ile Ulanovas’ın birden fazla pozisyonu savunabilme yeteneği ve Dyshawn Pierre’in bire bir savunmasındaki defolarını yardım savunmasında yamalayabilmesi öne çıkıyor.

Fenerbahçe Beko adına galibiyetin anahtarları

  • Jan Vesely’nin pota altındaki etkinliği,
  • Jarrel Eddie, Bobby Dixon ve Lorenzo Brown’ın vereceği ekstra katkılar,
  • Vasilije Micic’in delici oyununu savunmak,
  • Geçiş hücumları karşısında geriye iyi dönmek.

Nefes kesici

Fenerbahçe Beko, uzun yılların ardından kenarda Želimir "Željko" Obradović olmadan ilk kez Anadolu Efes karşısına çıkacak. Ayrıca takımda bu tecrübeyi tadacak olan birçok isim var. Lacivert-Beyazlı ekip ise biraz kuşkuyla ama genel anlamda daha güvenilir ellerle çıkacak sahaya. Her iki takımın hücum kanadında yaptığı iyi şeyler şu anda diğer takımın savunma kanadında geliştirmesi gereken şeyler. Yani nefes kesici bir mücadele bizleri bekliyor.


Handoff: Bir oyuncunun takım arkadaşına çok yakın mesafeden topu bırakması, elden ele verilen pas. Genelde uzunlardan kısaya yapılan bu sette bazen roller değişebilir.

Back screen: Bir oyuncunun, takım arkadaşını savunan adama arkadan perde yapması, arka perdeleme.

Screen the screener: Perdeyi yapan oyuncunun tepeye doğru koşup perdeyle aslında kendisine alan yaratması.

Pick and roll handler: Pick-and-roll (perde yap ve devril) oyunlarında topu elinde tutan oyuncunun sayı üretmesi, misal, Steve Nash.

Pick and roll handler: Pick-and-roll (perde yap ve devril) oyunlarında topu elinde tutan oyuncudan pas alan ve bu oyunda perdeyi yapan oyuncunun sayı üretmesi, misal, Shaq O'Neal.

Basketbol
Dönüm noktası
13/10/2020 - 22:33
Basketbol
Senaryo
30/09/2020 - 08:01