Hazırlayan: Koray Şahin

YENİLENEN ASFALT

Formula 1
"Baskı yok"
DÜN - 10:42

Bu hafta sonunun en çok konuşulan olaylarından biri asfaltın yenilenmiş olmasıydı. Lewis Hamilton’ın başını çektiği bazı pilotlar bütün hafta boyunca asfalttan ve yol tutuştan şikayetçi oldu. Yarıştan önce FIA ve TOSFED’in yaptığı incemelerde, yarışı iptal etmeyi gerektirecek veya tamamen asfaltın yenlenmesini gerektirecek bir durum olmadığı ortaya çıktı. Yapılacak bazı düzenlemeler ile FIA, İstanbul Park’a onayı verdi. Buna rağmen Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, FIA ve Formula 1 yönetimine iyi niyet göstergesi olabilmesi için pist asfaltını tamamen yenileme kararı aldı. Türkiye’nin, İstanbul Park’ın bakımlarından sorumlu olduğunu da düşünürsek yenileme kararı, gündemde yankılandığı kadar yanlış bir karar değildi. Bununla beraber FIA nezdinde asfaltın yenilenmesi olumsuz bir durum değildi. Hatta olumlu olduğunu bile söyleyebiliriz.

Her ne kadar FIA nezdinde olumlu bir adım olsa da yeni asfalt atılmış bir pistte araçların yol tutuş sorunları yaşaması pek sürpriz değildi. Bunun bir başka örneği Portekiz’de de görmüştük. Pistin yeteri kadar kauçukla kaplanmaması ve asfaltın yapısındaki petrolün yağış ile pistin yüzeyine çıkması yol tutuş sorunlarına yol açtı. 1. antrenman seansı öncesi pistin yıkanması yol tutuş sorunlarını arttıran sebepleren oldu. Ayrıca daha iyi bir yol tutuşun sağlanabilmesi için de asflalt yüzeyinin biraz aşınması gerekli. Eğer pist yenilenmeseydi muhtemelen bu durumları yaşamayacaktık ama bu sefer de eski asfalt dolayısıyla lastiklerin çabuk aşındığını görebilirdik. Özellikle sağ ön lastiğe çok yük bindiren İstanbul Park’ta, sağ ön lastik kaynaklı bol bol şikayet duyabilirdik. 2011’den beri zaten Pirelli kaynaklı şikayetleri neredeyse her sene duymaya alıştık. İki durumu da göz önüne alırsak, asfalt çalışmalarının yarıştan sonra yapılması daha sağlıklı olabilirdi.

ANTRENMAN SEANSLARI

Formula 1’de, 9 yıl aradan sonra cuma günü ilk kez bir seans gerçekleştirildi İstanbul Park’ta. Yaşadığımız sevinç, heyecanla birlikte eminim ki bir kısmımız Formula 1’in dönüş yaptığına hala inanamıyordu.

Niyahet o gün geldi çattı ve cuma günü İstanbul Park’taki Formula 1 mesaisi başladı. Antrenman seanslarının takımlar için çok verimli geçtiğini söyleyemeyiz. Yol tutuş problemleri, havanın ve pistin soğuk oluşuyla birlikte lastik ısıtma sorunları takımların ideal ayarları bulmasını zorlaştırdı diyebiliriz. 1. antrenmanlar zaten yıkanmış pist üstünde gerçekleştirildi. 3. antrenmanlar yağmur altında yapıldı ve seansın bi kısmında araçları pistte göremedik. Takımlar için en verimli seans ise 2. antrenmanlar oldu.

Özellikle 3. antrenman seansı alışılmışın dışında bir seans oldu. Genelde yağmur altında yapılan seanslarda takımlar daha çok garajda kalmayı tercih ederken 3. antrenman seansında takımların yoğun mesai yaptıklarını gördük. Bunun en büyük nedenleri ilk 2 antrenmanın takımlar adına standartın altında kalması ve ana seanslar için asfaltın yol tutuşunu arttırabilmekti. Yani takımlar sadece kendi araçlarına odaklandığı seanslar geçiremediler.

https://i.eurosport.com/2020/11/14/2936755.jpg

Antrenman seanslarında ön plana çıkan takım ise Red Bull oldu. Max Verstappen 3 antrenman seansını da lider tamamlamayı başardı. Ferrarisi ile Charles Leclerc’in performansı, Mercedesler’in yavaş kalması farklı bir hafta sonu izleyeceğimizin sinyallerini verdi.

SIRALAMA TURLARI

Sıralama turlarına kaos hakim oldu. Beklenen yoğun yağmur ile birlikte özellikle Q1 daha karmaşık hale geldi. Takımlar şartlar kötüleşmeden daha iyi zaman turarı atabilmek için pit yolunda kuyruk oluşturdu. Yoğun yağmur başlayana kadar da takımlar verimli tur atamadılar. Hatta sıralama turları boyunca 10 saniyeye ulaşan farkları bile gördük. Bununla da kalmadı tabii. Yağış iyice şiddetlendi, sürekli spin atan araçlar gördük Görüş mesafesinin azalması da eklenince FIA, seansın bitimine 6 dakika kala kırmızı bayrakları çekti ve seansı durdurdu. Yaklaşık 1 saatlik beklemenin ardından seans tekrar başladı fakat bu sefer de Romain Grosjean çakıl havuzuna gömüldü ve seans 2. kez durdurulmuş oldu. Q1’in sonunda ise Nicholas Latifi, 8. virajdaki attığı spin ile yolda kaldı. Q1’de spin atan pilotlar sebebiyle birçok kez sarı bayrakların sallandığını gördük. Yarış kontrol, sarı bayralar nedeniyle sıralama turları seansının ardından bütün pilotları inceleneceğini açıklaladı.

Q1 ile Q2 arasındaki bekleme süresinde Latifi’nin aracı vinç yardımıyla pist dışına alınmaya çalışıldı. Fakat vinç, operasyonunu tamamlamadan önce FIA Q2’yi başlattı. Çalışanlardan gelen geri bildirime göre haketen eden yarış kontrol, piste çıkacak araçlar 8. viraja gelene kadar operasyon tamamlanacağı için Q2’nin sarı bayraklar altında başlamasına onay verdi ve operasyon tamamlanmadan araçların 8. viraja ulaştığını gördük. Bu hata ise Formula 1 kurallarından kaynaklı bir hataydı. Buna benzer bir hatayı Belçika Grand Prix’inde de görmüştük. Giovinazzi ve Russell’ın kazası sonrası güvenlik aracı piste girmişti. Her ne kadar vinç yarış çizgisi dışında kalsa da kesinlikle kırmızı bayrağın çıkması gereken bir andı. Yaşanan olay sonrası FIA bu kuralın gözden geçirileceğini açıkladı. Jules Bianchi’nin hayatını kaybettiği kazayı da göz önüne alırsak, bu kural kesinlikle değişmeli. Pistin herhangi bir noktasında vinç operasyonu devam ederken seanslar devam ettirilmemeli veya başlatılmamalı.

Gelelim cumartesi gününün menüsü olan Q3’e. Lastik seçimi konusunda takımların ikilemde kaldığı bir seans izledik. Pilotların bir kısmı Intermediate lastiklerle piste çıkarken bir kısmının da Wet lastiklerle piste çıktığını gördük. Özellikle Racing Point pilotlarının dereceleri Intermediate lastiklerin daha iyi çalıştığını bize gösterdi. Cumartesi gününe kadar bir türlü lastiklerle arası barışmayan Mercedesler Q3 sonunda ancak 6. ve 9. sırayı elde edebildiler. Mercedesler’in yavaş kaldığı günde sahneye Racing Pointler ve Red Bullar çıktı. Pembe panterler Intermediate lastikler ile daha iyi turlar atmasına rağmen Red Bullar seansın neredeyse yarısına kadar Wet lastikler ile turladı. Yağmur lastiklerinin çalışma prensibi slick lastiklerden daha farklı. Slick lastikler ile piste çıkış turuyla birlike genellikle 2. turda en iyi verim alınabilirken, yağmur lastiklerinde bu süreç genellikle daha uzun sürüyor. En verimli dereceler pistin durumuna bağlı oalrak 3. ve 4. turlarda gelebiliyor. Onun için Red Bull’un Intermediate lastiklere geçmekte çok geç kaldığını söyleyebiliriz ve bu hata muhtemel bir pole pozisyonuna mal oldu. Bununla beraber de Lance Stroll’ün müthiş performansını izledik Q3’te. Her ne kadar Red Bull’un hatasının payı büyük olsa da Lance Stroll Q3’te, 3. sırayı elde eden takım arkadaşı Sergio Perez’e 1.5 saniye fark atmayı başardı. Bu sonuç ile birlikte Lance Stroll, kariyerindeki ilk pole pozisyonunu elde etti ve Formula 1 tarihinde pole pozisyonunu kazanan en genç 5. pilot olmayı başardı. Alfa Romeolar’ı unutmak olmaz tabii. Kaosu fırsata çeviren Alfa Romeolar ilk kez 2 araçla birden Q3’te yer almayı başardılar.

8. TÜRKİYE GRAND PRİX’İ

Cuma ve cumartesi günü yaşananlar fanlar için çok heyecan verici olmuştu ve yarış, daha da merak edilir bir duruma gelmişti. Özellikle sıralama turlarında yaşananlar sadece bizim için değil tüm Formula 1 fanları için eğlenceli olmuştu. Piste çıkış turlarında Giovinazzi ve Russell’ın yaptığı hatalar yarışı iyice merak edilir duruma getirmişti.

Starttan sonra özellikle 1. ve 2. virajda neler olacağı en çok merak konusuydu. Daha önce İstanbul’da yapılan tüm yarışlarda, start sonrası temaslar yaşanmıştı. Bugün de çok farklı olmadı. Max Verstappen çok kötü bir start aldı. Sebastian Vettel 11. başlamasına rağmen müthiş startı ile 4. sıraya kadar tırmandı. Takım arkadaşı Charles leclerc ise iyi bir start alamadı ve 4 sıra kaybetti. Ricciardo, Ocon ve Bottas’ın olduğu üçlü yer kapma mücalesi içinde temas yaşadı. Valtteri Bottas ve çok iyi start alan Esteban Ocon spin attı. Bu iki pilotun da yarışı bir bakıma startta bitmiş oldu. Yarış boyunca 6 kez spin atan Valtteri Bottas, takım aradaşı Lewis Hamilton’dan tur yiyerek güne damga vurdu. Sıralama turlarında fırsatı değerlendiren Alfa Romeolar yarışta kayboldu. Haas ve Williamslar ise unutulması gereken bir hafta sonunu geride bıraktı.

https://i.eurosport.com/2020/11/15/2937149.jpg

Yarış boyunca karışıklık neredeyse bütün yarış boyunca devam etti. Intermediate lastilere geçiş yaparken takımlar fazlasıyla tereddütte kaldı. Yarış boyunca bol bol spin ve pilotaj hatası izledik. Yarışın özellikle son 30 turu pit duvarı için çok zorlayıcı geçti. Slick lastiklere geçme hesapları yapılmasına rağmen, pist beklendiği kadar kurumadı. Pistin bazı bölümlerinde kuru hat oluşmaya başlamıştı ama yine de takımlar pistin kayganlığını da düşünerek 2. pit stoplarda slicklere geçmeyi tercih etmedi. Hem takımlar hem de pilotlar için bilinmezliklerle dolu bir yarış oldu ve alışılmışın dışında bir yarış izledik. Pist üstü savaş bakımından çok fazla umduğumuzu bulamasak da yaşanan kaos ve belirsizlik ortamı fanlar için tatmin edici oldu.

RACING POINT

Önce tarafta Stroll çok iyi start aldı. Stroll yarışın başında önünün açık olmasıyla birlikte müthiş turlar attı. Takım arkadaşı Sergio Perez’den 1 saniye, diğer pilotlardan ise tur başına neredeyse 3 saniye daha hızlıydı. Hatta arka bölüme bakarsak bu farklar çok daha fazlaydı. Intermediate lastiklere geçildiğinde iyi performansı devam etse de latiklerin ömrü çabuk bitti. Bitmiş lastiklerle temposu çok düşen ve 2. pit stop sonrası iyi bir tempo yakalayamayan Lance Stroll, poleden başladığı yarışta ancak 9. sırada finish görebildi.

Yarışta kıyamet koparken bu kıyametten en az etkilenen pilot sanırım Sergio Perez’di. Çok iyi start alan Perez, Stroll gibi yarışın başlarında arkasındaki pilotlarla arayı açmayı başardı. Yarışın başından sonuna kadar istikrarlı bir performans gösteren Perez, 1 kez pit stop yaptı. Bir ara liderliğe yükselen Perez’in yarış sonuna doğru temposu çok düştü. Son 3 viraja girilirken 2. sıradaki yerini kaybetti ama Leclerc’in hatası ile birlikte podumun 2. basamadığını elde etmeyi başardı. Günün en iyi isimlerinden olan Sergio Perez’in 2021 için hala koltuk bulamamış olması düşündürücü.

RED BULL

Yarışa favoriler arasında başlamasına rağmen Verstappen’in bu hafta sonu performansı oldukça kötüydü. Çok kötü bir start ile gerilere düşmesine rağmen 3. sıraya kadar tırmanmayı başardı. Sergio Perez’in arkasına kadar gelen Verstappen çok cesur bir atağa kalkıştı. Kuru pistte yapılması gerekeni ıslak pistte yapmaya kalkışan Verstappen, Perez’in aracının sprey etkisiyle de birlikte kontrolünü kaybedip spin attı. Verstappen temkinli kalsa muhtemelen Perez’i düzlük sonunda geçebilecekti. Bu hatası ile de bir bakıma yarış galibiyetinden olmuş oldu. Verstappen’in hataları burada da bitmedi. Ayrıca ıslak piste rağmen kerb kullanmaya çalışması Verstappen’in bir kez daha spin atmasına neden oldu. Bu hatalara rağmen Uçan Hollandalı 6. sırada finish gördü.

Alexander Albon ise hafta sonuna ve yarışa iyi başladı. Verstappen’in spini sonrası 3. sıraya yükselen Albon, Racing Pointler’e göre daha iyi bir tempo tutturmaya başarmıştı. Ama o da spin atanlar kervanına katıldı ve 7. sırada finish gördü.

FERRARI

Yarışın belki de en sürpriz ismi oldu Vettel. Harika bir start ile 4. sıraya kadar yükseldi ve 2. pitlere kadar Lewis Hamilton’a muhteşem bir savunma yaptı. Son dönemlerde “spin master” lakabını alsa da eski günlerinden bir Vettel izledik. 2. pitlerin ardından biraz düştü, takım arkadaşı Leclerc’e geçildi. Yarışın son bölümünde ise pistin en hızlı isimlerinden biriydi Sebastian Vettel. Hem Perez ile hem de Leclerc ile arayı kapatmayı başardı. Son virajlara girilirken Leclerc’in hatası ile de podyumun son basamağını elde etmiş oldu. Özellikle 2020 sezonunda bir türlü iyi sonuçlar edemeyen ve bunun baskısını çokça hisseden Vettel’in, kariyerinin geri kalanı için çok ihtiyacı olan bir sonuçtu.

https://i.eurosport.com/2020/11/15/2937419.jpg

Leclerc’in yarışını düşündükçe iyi bir start alsaydı neler olabilirdi merak ediyorum. Çok kötü bir start ile 4 sıra kaybetti. Trafikle boğuşmak zorunda kaldı. İlk pitlerden sonra yine trafikte kalsa da üst üste geçişlerle önünü açmayı başardı. Önü açıldıktan sonra pistin en hızlı isimlerindendi. Hatta birkaç tur boyunca en hızlı turlar Leclerc’ten geldi. Pist üstünde Verstappen ve Vettel’i geçmeyi başardı. 2. sıradaki Perez ile farkı kapatmayı başardı. Ama son bölüm pek de iyi geçmedi Leclerc için. Perez ile arayı 4 saniyeye düşürdükten sonra önce pist dışında gezintiye çıktı. Ardından son turda Perez’e yaptığı atak sonrası frenaj hayasıyla birlikte 4. sıraya kadar geriledi.

MCLAREN

Hafta sonu boyunca McLaren pilotlarını çok istikrarlı göremedik. Hem Lando Norris hem de Sainz Q3’e kalamamışlardı. Bununla beraber iki pilot da aldıkları cezarlar ile birlikte arka bölümden start almak zorunda kaldılar. Buna rağmen yarışın en gizli kahramanlarından oldu McLarenler. Özellikle 2. pit stopaların ardından Sainz ve Norris’in temposu çok yükseldi. Sainz 5. sıraya kadar yükseldi hatta son turlarda ön grup ile arayı kapatmasına rağmen 5. sırada kaldı. Norris ise pist üstü geçişleriyle 8. sırada finish gördü.

RENAULT

Renault için yarışın startına kadar her şey çok iyi gidiyordu. Sıralama turlarında Daniel Ricciardo 5. sırayı elde ederken takım arkaşı Esteban Ocon ise 7. sırayı elde etti. Ricciardo iyi bir start almayı başarırken, Ocon ise 3. sıraya kadar yükselmeyi başardı.İlk virajda yaşanan temas Ocon’un yarışını mahvetmiş oldu. Ricciardo ise yarış boyunca iyi bir tempo tutturamadı. Ricciardo ancak 10. sırada finish görebildi. Yükselen performansıyla bu sezon isminden söz ettiren Renault, bu sonuçlar ile 3.lük savaşında ciddi yara olmuş oldu.

MERCEDES

Valtteri Bottas için kabus gibi bir yarış oldu. İlk virajdaki temastan sonra yarıştan kopan Bottas yarış boyunca toplam 6 kez spin attı ve takım arkadaşı Lewis Hamilton’dan tur yedi.

HAMILTON, 7. KEZ DÜNYA ŞAMPİYONU

Bu hafta sonunun en özel olayı Lewis Hamilton’ın 7. şampiyonluğunu İstanbul’da kazanması oldu. Bu sonuç ile şampiyonluk sayısında Michael Schumacher’i yakalayan Lewis Hamilton, bu başarıyı çok özel bir performansla elde etmiş oldu. Hamilton yarışa çok iyi başlayamadı aslında. 2 kez pist dışına çıktı ve frenlerden şikayet ettiği bölümler oldu. Bununla beraber uzun süre Sebastian Vettel’e atak yapmayı başaramadı. Vettel pite girdikten sonra ise Hamilton, önü açılınca eski lastiklere rağmen adete uçaya başladı ve liderliğe kadar yükseldi. Tek pit stop ile yarışı tamamladı. Aslında Hamilton’ın kazanması sürpriz sayılabilecek bir sonuçtu. Bu hafta sonu genelinde Mercedes’in performansı çok iyi görünmüyordu. Ancak lastik koruma konusunda usta bir sürüş gerçekleştiren Hamilton, bu özel performansıyla şampiyonluğa ulaştı.

İstanbul Park’ta yarış çok zorlu şartlar altında gerçekleştirildi. Normal yarış standartı kesinlikle yoktu ve Mercedes için işler yolunda gitmezken Hamilton yine de kazanmayı başardı. Özel performans ile gelen 7. şampiyonluk ve tabii ki Hamilton ile ilgili GOAT tartışmaları da başlamış oldu.

Formula 1’in gelişimi sadece araçlar üzerinde olmaz. Özellikle Red Bull’un pit ekibi çalışmaları bunu bize çok iyi anlatıyor. Yıllar ilerledikçe pilotaj teknikleri de gelişiyor. Gelişen pilotaj tekniğini de ele alırsak, araçlardan bağımsız olarak belki de Hamilton tarihin en iyi pilotu bile olabilir. Bunu hiçbir zaman bilemeyeceğiz. İstatistiki olarak yakaladığı başarılar ulaşılamayacak seviyelere gelmiş durumda. Buna rağmen Hamilton biraz da kendi profiline zarar vermiş bir pilot. Bu hafta sonu asfalt mevzusunda gördüğümüz gibi çok fazla şikayetçi olan yapısı, Hamilton’ın kariyerine eksi yazacak unsurlardan biri. Fakat şu bu gerçek ki GOAT olsun veya olmasın tarihin en özel pilotlarından birini canlı seyretme imkanına ve İstanbul’da 7. şampiyonluğu almasına tanıklık ettik.

Her ne kadar yarış ruhunu tam olarak yansıtmasa da çok güzel ve özel bir hafta sonunu geride bıraktık. İstanbul Park her zaman özel bir pist oldu ve bu haftaki şartları ile de sezonun en özel yarışlarından birine sahne oldu. 2020 sezonu, şartları dolayısıyla çok fazla hatırlanacak bir sezon olmayacak belki ama 2020 Türkiye Grand Prix’i kesinlikle özel bir yarış olarak kalacak.

Son olarak: Vural Ak, yarıştan sonra Formula 1 yönetimi ile görüşme yapılacağını açıkladı. Umuyoruz ki Formula 1’i tekrar Türkiye’de görürüz.

Formula 1
JACKIE STEWART’IN MİRASI
02/12/2020 - 08:45
Formula 1
"Ölümün geldiğini gördüm"
02/12/2020 - 08:42